Kiedy byłem chłopcem, ludzie powtarzali powiedzenie: „Kij i kamień mogą połamać mi kości, ale słowa nigdy mnie nie zranią”. Brzmiało to wiarygodnie, ponieważ kije i kamienie z pewnością mogą wyrządzić krzywdę fizyczną. Jednak życie nauczyło mnie, że słowa mogą być równie bolesne; wpływają na nas jedynie emocjonalnie i psychicznie.
Nie ma na to silniejszego dowodu niż rozwój i eskalacja zjawiska określanego mianem „cyberprzemocy”. Osoby, zwłaszcza młodzi, padają ofiarą brutalnych ataków słownych w mediach społecznościowych, SMS-ach i e-mailach. Niestety, zbyt wiele z tych wrażliwych dzieci i nastolatków cierpi z tego powodu z powodu ogromnego cierpienia, które czasami prowadzi do samobójstwa.
Chcielibyśmy wierzyć, że w świecie dorosłych, a zwłaszcza na rynku pracy, tak nie jest, ale wszyscy wiemy, że to nieprawda. W niektórych sytuacjach przemoc słowna między przełożonymi a podwładnymi, a także między współpracownikami, jest na porządku dziennym. Wybuchy gniewu, publiczne poniżanie współpracowników, wysyłanie złośliwych e-maili i wykorzystywanie innych form komunikacji w celu zniesławienia innych są nagminne.
W większości przypadków są one w najlepszym razie kontrproduktywne, a w najgorszym – stanowią broń wyrządzającą poważne szkody. Być może to jeden z powodów, dla których Pismo Święte jest pełne napomnień przed znieważaniem ludzi słowami, zarówno wypowiadanymi ustnie, jak i pisanymi. Zarówno Stary, jak i Nowy Testament przypominają nam o niewiarygodnej mocy i potencjalnym niebezpieczeństwie, jakie niesie ze sobą używanie i nadużywanie słów, zwłaszcza w mowie. Oto kilka przykładów odnoszących się do tego, co mówimy na głos i na piśmie:
Moc zamknięta w małym opakowaniu. Nie wolno nam lekceważyć ogromnego wpływu tego, co mówimy. Powinniśmy mądrze dobierać słowa. „…język jest małą częścią ciała, ale chełpi się wielkimi rzeczami. Pomyśl, jak wielki las podpala mała iskra. Język jest również ogniem, światem zła wśród części ciała. Niszczy całego człowieka, podpala cały bieg jego życia i sam jest podpalany przez piekło”. (Jakuba 3:5-6).
Siła dobra – lub zła. Podobnie jak młotek może wbić gwóźdź w drewno i zmiażdżyć komuś kciuk, język ma zdolność służenia i pomagania innym, a także przekazywania ostrej krytyki i wulgaryzmów. „Językiem wielbimy naszego Pana i Ojca, a nim przeklinamy ludzi stworzonych na podobieństwo Boże. Z tych samych ust wychodzi chwała i przekleństwo. Bracia moi, tak być nie powinno”. (Jakuba 3:9-10).
Pod naszą kontrolą. Tak jak strzelec wyborowy nie oddałby strzału, zanim nie wyceluje dokładnie, tak i my powinniśmy pamiętać, że jeśli nie przeliczymy siły oddziaływania słów, które wypowiadamy lub piszemy, mogą one stać się bronią równie łatwo, jak środkiem przekazu informacji, idei i uczuć. Mamy zdolność wyboru, kiedy mówić, a kiedy nie, a także co powiedzieć i jak to powinno być powiedziane. „Gdy jest wiele słów, nie można uniknąć przewinienia, lecz kto powściąga swoje wargi, jest mądry” (Przysłów 10:19).
Narzędzia służące do motywowania i budowania. Mając na uwadze tak wiele negatywności na świecie, świadomy wysiłek, by ograniczyć swoje słowa i wypowiadać je tylko wtedy, gdy mogą przynieść korzyść innym, jak i nam samym, może nas wyróżnić w działaniu w pozytywny sposób. „Niech żadna nieprzyzwoita mowa nie wychodzi z waszych ust, lecz tylko dobra, która buduje, gdy zachodzi potrzeba, by przyniosła pożytek tym, którzy jej słuchają” (Efezjan 4: 29).
© 2026. Autorem jest Robert J. Tamasy Ambasadorzy rynku: Ciągłe dziedzictwo ewangelizacji i nauczania CBMC; Biznes w najlepszym wydaniu: Ponadczasowa mądrość z Księgi Przysłów dla dzisiejszego miejsca pracy; Dążenie do życia z sercem pasterza, współautor: Ken Johnson; i Serce mentoringu, Współautorstwa Davida A. Stoddarda oraz licznych innych książek i artykułów w czasopismach. Dwutygodnikowy blog Boba to: www.bobtamasy.blogspot.com.
Pytania do refleksji/dyskusji
- Czy pamiętasz sytuację, kiedy ktoś powiedział ci coś – lub napisał coś, na przykład w notatce, e-mailu lub SMS-ie – co było dla ciebie bolesne? Jaki wpływ to miało na ciebie i twoją relację z tą osobą?
- A co z sytuacją, kiedy powiedziałeś lub napisałeś coś do innej osoby w pośpiechu lub w gniewie, tylko po to, by żałować tego, co powiedziałeś lub wyraziłeś? Jaki był rezultat? Z perspektywy czasu, jak myślisz, co mogłeś zrobić lepiej?
- Przytoczone fragmenty Biblii opisują moc i wpływ, jaki nasze słowa mogą mieć w każdej sytuacji. Dlaczego jest to szczególnie ważne, aby o tym pamiętać, stawiając czoła wyzwaniom i presji typowego dnia pracy?
- Myśląc o słowach wypowiedzianych lub napisanych, które okazały się korzystne i pomocne dla docelowej grupy odbiorców, kiedy czułeś się szczególnie zachęcony lub podniesiony na duchu tym, co ktoś do ciebie powiedział? Jak to na ciebie wpłynęło w tamtym momencie – i w dniach, które nastąpiły później?
UWAGA: Jeśli masz Biblię i chcesz przeczytać więcej, rozważ poniższe fragmenty: Proverbs 4:24, 10:20-21,32, 11:12, 13:3, 15:1,23,16:13; Matthew 5:22-24
Wyzwanie na ten tydzień
Ten tydzień może być dobrym momentem na osobistą ocenę. Czy nie jesteś ostrożny w dobieraniu słów, mówiąc lub pisząc rzeczy krzywdzące lub negatywne, nie zastanawiając się nad ich potencjalnym wpływem?
Czasami trudno jest obiektywnie ocenić nasze wady i słabości. Zapytaj kogoś, komu ufasz, a może swoją grupę odpowiedzialności lub zespół CBMC, czy uważają, że jesteś ostrożny i rozważny w sposobie komunikowania się z innymi. Staraj się być otwarty na ich sugestie, jeśli wskażą, że jest coś do poprawy.
