“M’hemmx ħaġa bħal etika fin-negozju,” jgħid l-awtur rinomat John Maxwell. “Hemm biss etika.” Dan huwa minnu – l-etika ma tistax tkun limitata għal qasam wieħed biss tal-ħajja. Sfortunatament, huwa suġġett kważi minsi mill-istituzzjonijiet u l-organizzazzjonijiet f’ħafna partijiet tad-dinja – speċjalment f’dinja dejjem aktar kompetittiva li hija ffukata fuq riżultati immedjati. Taħt pressjoni bħal din, li taġixxi b’integrità jista’ jidher bħala żvantaġġ. Iżda fir-realtà, huwa l-oppost: l-etika tibni l-fiduċja, u l-fiduċja hija l-pedament ta’ kull relazzjoni soda u dejjiema.
Fid-dinja tan-negozju, il-fiduċja ma tinbeniex mil-lum għal għada; tinkiseb maż-żmien permezz ta’ deċiżjonijiet konsistenti, wegħdiet miżmuma, u mġiba bbażata fuq prinċipji sodi. Klijent, fornitur, jew kollega li jara l-integrità fl-azzjonijiet tagħna x’aktarx jibni relazzjonijiet fit-tul, jirrakkomandana, u jissieħeb magħna fi proġetti futuri. L-etika mhix biss valur morali iżda wkoll wieħed strateġiku.
Huwa għalhekk li, għalkemm li taġixxi b'mod etiku mhux dejjem l-aktar triq faċli, żgur li hija l-aktar waħda profittabbli fit-tul. Ejja nagħtu ħarsa lejn ftit għerf bibliku:
- Evita shortcuts. M'hemm l-ebda distanza iqsar minn linja dritta bejn żewġ punti; u l-ebda distanza itwal minn "shortcut." “Hemm triq li tidher tajba, imma fl-aħħar twassal għall-mewt” (Proverbji 14:12).
- Eżamina l-intenzjonijiet vera tiegħek. In-natura umana spiss twassalna biex inqarrqu bina nfusna; niġġustifikaw lilna nfusna u nigdbu lilna nfusna. Irridu nkunu lesti li nżommu ruħna responsabbli u nħallu lil ħaddieħor jitkellem f’ħajjitna. “Il-qalb qarrieqa iktar minn kollox, u ħażina immens; min jista’ jagħrafha?” ( Ġeremija 17:9 ).
- Agħraf in-nuqqasijiet etiċi tiegħek. Ħadd mhu perfett. Eventwalment, ilkoll naqgħu. Il-mertu veru mhux li qatt ma naqgħu, iżda li nqumu, nassumu r-responsabbiltà, u niskużaw ruħna meta jkun hemm bżonn. “Għax jekk il-ġust jaqa’ seba’ darbiet, jerġa’ jqum, imma l-ħżiena jitfixklu meta jolqot il-ħażen” (Proverbji 24:16).
- Oqgħod attent għas-sinjali ta’ twissija. In-nuqqas ta’ integrità qatt ma jidher mil-lum għal għada. Il-falliment veru huwa li ninjoraw is-sinjali li jheddu l-karattru tagħna. “L-għaqli jara l-periklu u jfittex kenn, imma s-sempliċi jibqa’ sejjer u jħallas il-ħlas” (Proverbji 22:3).
- Tilagħbx bin-nar – tinħaraq. “Jista’ raġel jiġbor in-nar f’ħoġru mingħajr ma jinħarqulu ħwejġu? Jista’ raġel jimxi fuq il-ġamar jaħraq mingħajr ma jinħarqu saqajh?” (Proverbji 6:27-28).
- Fittex parir meta tieħu deċiżjonijiet etiċi. Istrieħ fuq nies ta’ integrità. “Minħabba nuqqas ta’ gwida nazzjon jaqa’, imma rebħa tinkiseb permezz ta’ ħafna konsulenti” (Proverbji 11:14).
- Kun lest li tħallas il-prezz. L-etika hija saħħa mibnija minn għażliet żgħar u konsistenti biex tagħmel dak li hu tajjeb. “Min isegwi t-tjieba u l-imħabba jsib il-ħajja, il-ġid, u l-ġieħ” (Proverbji 21:21).
L-etika tagħna hija żvelata permezz tal-integrità – li nkunu l-istess persuna f'kull ambjent; nagħmlu dak li hu tajjeb anke jekk ħadd ma jkun qed jagħmlu; u nirrifjutaw li nagħmlu dak li hu ħażin anke jekk kulħadd ikun qed jagħmlu. Għan-negozji u l-mexxejja tan-negozji tal-lum, l-aktar alternattiva profittabbli hija li jsiru t-tip ta' sieħeb li jkunu jridu jagħmlu negozju miegħu. It-triq tissejjaħ: etika.
Edgar Medina D. huwa d-direttur ta' CBMC Mexico. Huwa editur u kittieb. Ħadem ma' mijiet ta' kumpaniji bħala trejner u jiddeskrivi lilu nnifsu bħala xi ħadd li twieled biex jikkomunika l-ħajja. Huwa membru tal-Kumitat Eżekuttiv ta' CBMC Latin America u t-Tim ta' Tmexxija Globali ta' CBMC International. Kien dixxiplu ta' Dr. Enrique Cepeda għal 25 sena. Huwa jgħix f'Monterrey, NL, il-Messiku.
Mistoqsijiet ta' Riflessjoni/Diskussjoni
- X'inhi d-definizzjoni tiegħek għall-kelma "etika"? Taqbel mad-dikjarazzjoni li ma teżistix ħaġa bħal 'etika fin-negozju,' iżda biss etika li tapplika għal kwalunkwe qasam tal-ħajja? Għaliex jew għaliex le?
- B’liema modi tista’ d-determinazzjoni stretta li jinżammu standards etiċi għoljin tibni l-fiduċja?
- Kif jistgħu prattiki etiċi konsistenti jkunu profittabbli – kemm għal individwu, kif ukoll għal kumpanija jew organizzazzjoni? Xi ngħidu jekk deċiżjonijiet iggwidati minn konvinzjonijiet etiċi jirriżultaw fit-telf ta’ klijent jew ta’ ftehim kummerċjali importanti?
- Mill-prinċipji bibliċi kkwotati li japplikaw għall-integrità u l-imġiba etika, liema jispikka l-aktar għalik?
NOTA: Jekk għandek Bibbja u tixtieq taqra aktar, ikkunsidra l-passaġġi li ġejjin: Proverbji 10:9, 11:1,3, 12:22, 16:11, 19:5, 20:17,25, 21:6; Mattew 6:33
Sfida għal Din il-Ġimgħa
Din il-ġimgħa, ħu ftit ħin biex tevalwa l-imġieba u l-istandards etiċi tiegħek. Jista’ jkun ta’ għajnuna li tiltaqa’ ma’ xi ħadd li miegħu tista’ tkun trasparenti – xi mentor, konsulent ta’ fiduċja, jew grupp żgħir li miegħu tħossok responsabbli. Staqsihom l-opinjoni tagħhom dwar jekk jarawkx bħala xi ħadd li konsistentement iżomm standards etiċi għoljin.
Aqsmu ma’ xulxin l-impenn tagħkom li żżommu prinċipji etiċi u itolbu li Alla jagħtikom is-saħħa biex ma tikkompromettux, anke jekk jidher konvenjenti li tagħmlu dan.
