A n gbe ni akoko ti alaye ailopin. A le wọle si nipasẹ TV, redio, media awujọ, awọn iwe, awọn iwe iroyin, ati pe o wa ni ika ọwọ wa gangan lori Intanẹẹti. Nitori gbogbo alaye yii a le gba oye pupọ. Sibẹsibẹ, ọpọlọpọ awọn alaye ati imọ ko nigbagbogbo tumọ si ọgbọn.
Kini ọgbọn, lonakona? Ìtumọ̀ kan sọ pé, “agbára láti ṣèdájọ́ tó gún régé àti ìpinnu tí a gbé karí òye jíjinlẹ̀ nípa àwọn ipò àti ìrírí, tí ó sábà máa ń ní ìmọ̀, ìfòyebánilò àti agbára láti mọ ohun tí ó tọ́ tàbí òtítọ́.” Eyi dun dara, otun? Ṣugbọn bawo ni a ṣe le gba agbara yii?
Ọ̀dọ́kùnrin oníṣòwò kan, tí ó fẹ́ ṣàṣeyọrí ní àṣeyọrí ní pàtàkì, tọ olùtọ́jú rẹ̀—ọkùnrin kan tí ó kà sí ọlọ́gbọ́n – ó sì béèrè pé, “Báwo ni o ṣe ní ọgbọ́n?” “Nipasẹ iriri,” ọkunrin ọlọgbọn naa dahun. "Nigbana ni bawo ni o ṣe ni iriri?" "Nipasẹ ṣiṣe awọn ipinnu to dara." "Daradara, bawo ni o ṣe kọ ẹkọ lati ṣe awọn ipinnu to dara?" Ọkùnrin ọlọ́gbọ́n náà tètè dáhùn pé, “Nípa ṣíṣe àwọn ìpinnu búburú.”
Eleyi jẹ funny - ati otitọ. Àmọ́, ṣé ọ̀nà tó dáa jù ni pé kéèyàn máa ṣe àṣìṣe? Ibi kan ti a le wa ọgbọn - eyiti Mo gbagbọ pe o jẹ aaye ti o dara julọ - ni Bibeli. Kódà, ọ̀pọ̀ ìwé Májẹ̀mú Láéláé ni wọ́n ń pè ní ‘ìwé ọgbọ́n,’ títí kan Jóòbù, Sáàmù, Òwe, àti Oníwàásù. Eyi ti gbogbo wọn sọ julọ ni Owe, eyiti o ṣe ikede yii nipa ọgbọn: “Ìbẹ̀rù Olúwa ni ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ́n, ṣùgbọ́n àwọn òmùgọ̀ gàn ọgbọ́n àti ẹ̀kọ́.” ( Òwe 1:7 ).
Paapaa iwoye lasan ni agbaye wa dabi pe o jẹrisi eyi. Awọn oloselu, awọn oludari iṣowo, awọn alarinrin ati awọn eniyan olokiki miiran, ti n ṣiṣẹ laisi iwoye agbaye ti Bibeli, baamu bi Majẹmu Lailai ṣe ṣapejuwe awọn ọmọ Israeli atijọ: “Olúkúlùkù ṣe ohun tí ó tọ́ ní ojú ara rẹ̀” ( Àwọn Onídàájọ́ 17:6 àti 21:25 ). Eyi kii ṣe ọgbọn, o jẹ aṣiwere. Ati pe o wa bakanna loni.
Sólómọ́nì Ọba Ísírẹ́lì, ẹni tí wọ́n pè ní ọkùnrin tó gbọ́n jù lọ tó tíì gbé ayé rí ló jẹ́ ọ̀pọ̀ ìwé Òwe. O salaye awọn owe wà “fun ní ní ọgbọ́n àti ìbáwí; fún òye àwọn ọ̀rọ̀ ìjìnlẹ̀ òye; fún gbígba ìwàláàyè ìbáwí àti ọgbọ́n, fún ṣíṣe ohun tí ó tọ́ àti òdodo àti òtítọ́.” ( Òwe 1:2-3 ).
Bí èyí bá jẹ́ òótọ́, ǹjẹ́ o rò pé ó lè dára láti ka Òwe kí o sì ṣàwárí ohun tí ó ń kọ́ni? Ọ̀pọ̀ èèyàn ló ti pinnu láti máa ka orí kan nínú ìwé Òwe lójoojúmọ́. Lọ́nà yìí, níwọ̀n bó ti jẹ́ pé orí mọ́kànlélọ́gbọ̀n [31] ni ìwé náà ní, a lè ka odindi Òwe ní oṣù kan ṣoṣo; 12 igba lori papa ti odun kan.
Òwe máa ń fúnni ní ọgbọ́n lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkòrí, irú bíi dídíwọ́ ìbínú; jijẹ olori ti o munadoko; gbigba atunse ati ibawi; gbigba imọran ọlọgbọn ati itọnisọna; ní ìfòyemọ̀, kí a sì máa lo ìfòyemọ̀; awọn olugbagbọ pẹlu ilara ati owú; yago fun ibalopo idanwo; gbígbé ọ̀làwọ́ dàgbà; ṣiṣẹ daradara; pitfalls ti igberaga ati awọn anfani ti ìrẹlẹ; tiraka fun iduroṣinṣin ati otitọ, ati ọpọlọpọ awọn miiran.
Nikẹhin, gbogbo wọn ni a gbe sinu “Ìbẹ̀rù Olúwa.” Ehe ma zẹẹmẹdo dọnsẹpọ Jiwheyẹwhe po obu po gba. Ó túmọ̀ sí mímọ̀ pípé, agbára, ìfẹ́, àti oore Rẹ̀. Òwe sọ pé ìbẹ̀rù Olúwa jẹ́ ọlọ́gbọ́n, gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rù ṣe máa ń jẹ́ kí ènìyàn má ṣe sún mọ́ etí àpáta gíga. Jù bẹ́ẹ̀ lọ, ìbẹ̀rù Olúwa ń fúnni ní ìdánilójú ti níní ìrírí ìmúṣẹ, ìgbésí ayé eléso:
“Ìbẹ̀rù Olúwa máa ń yọrí sí ìyè; nígbà náà ni a sì ní ìtẹ́lọ́rùn, tí ìdààmú kò sì fọwọ́ kàn án.” ( Òwe 19:23 ).
“Ìrẹ̀lẹ̀ àti ìbẹ̀rù Olúwa mú ọrọ̀ àti ọlá àti ìyè wá” ( Òwe 22:4 ).
© 2025. Robert J. Tamasy ti kọ Awọn Aṣoju Ibi Ọja: Ilọsiwaju Ilọsiwaju ti CBMC ti Ihinrere ati Ọmọ-ẹhin; Iṣowo ni Ti o dara julọ: Ọgbọn Ailakoko lati inu Owe fun Ibi Iṣẹ Oni; Nlepa Igbesi aye Pelu Okan Oluso-Agutan, coauthored pẹlu Ken Johnson; ati Ọkàn Itọnisọna, coauthored pẹlu David A. Stoddard. Bulọọgi ọsẹ meji ti Bob jẹ: www.bobtamasy.blogspot.com.
Ibeere Iṣiro / Ifọrọwọrọ
- Bawo ni iwọ yoo ṣe ṣe iyatọ alaye ati imọ, eyiti a ni lọpọlọpọ - boya diẹ sii ju igbagbogbo lọ ninu itan-akọọlẹ ẹda eniyan - pẹlu ọgbọn, eyiti o dabi pe ko ni igbagbogbo?
- Tani iwọ yoo ṣe idanimọ bi eniyan ti o ṣe afihan ọgbọn nla? Kí nìdí tó o fi ka ẹni yẹn sí ọlọ́gbọ́n? Àwọn ọ̀nà wo lo ti gbà rí i tó fi ọgbọ́n hàn nínú bí wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́ àti bí wọ́n ṣe ń gbé ìgbésí ayé wọn?
- Ní ìbẹ̀rẹ̀ orí kìíní ìwé Òwe a ka gbólóhùn náà, “Ìbẹ̀rù Olúwa ni ìpilẹ̀ṣẹ̀ ọgbọ́n.” Kini o ro pe eyi tumọ si? Ṣe o gba pẹlu rẹ?
- Àwọn ọ̀nà wo lo lè gbà yàtọ̀ sí ọgbọ́n ayé – èyí tí a ń fihàn fún wa lójoojúmọ́ nípasẹ̀ oríṣiríṣi àwọn orísun – àti ọgbọ́n Bibeli?
AKIYESI: Ti o ba ni Bibeli kan ti o fẹ lati ka diẹ sii, ronu awọn ọrọ wọnyi: Proverbs 2:6, 3;13-15, 10:14-15, 12:8, 14:6,8, 15:7,33, 16:16,21, 17:24, 19:8
Ipenija fun Ọsẹ yii
Ti o ba pinnu loni, 'Mo fẹ bẹrẹ lati ni ọgbọn. Mo fẹ́ jẹ́ ọlọ́gbọ́n nínú bí mo ṣe ń ṣiṣẹ́ àti bí mo ṣe ń gbé ìgbésí ayé mi,’ báwo ni wàá ṣe máa ṣe bẹ́ẹ̀?
Ninu igbesi aye rẹ titi di aaye yii, kini diẹ ninu awọn ohun ọlọgbọn julọ ti o ti kọ? Gba akoko ni ọsẹ yii ki o jiroro lori koko pataki ti ọgbọn pẹlu ọrẹ to sunmọ, olutọtọ tabi ẹgbẹ kekere ti awọn onimọran ti o gbẹkẹle. Awọn ọna wo ni o nilo lati ni ati kọ bi o ṣe le lo ọgbọn diẹ sii? Ta ni ẹnikan ti o ro pe o jẹ ọlọgbọn ti o le ṣe iranlọwọ fun ọ?
